Câu hỏi đây.
Có 3 loại bu-lông M6×25 với hình dạng khác nhau (A: bu-lông lục giác có bích, B: bu-lông đầu cap, C: bu-lông lục giác thường).
Trong số này, loại nào có mô-men siết tiêu chuẩn lớn nhất?
① A: Vì bề mặt tiếp xúc lớn nhất
② B: Vì sử dụng lục giác chìm (hex socket)
③ A, B, C đều giống nhau: Vì tất cả đều là M6
・
・
・
・
Đáp án đây.
Đáp án đúng là… A, bu-lông lục giác có bích.
Mô-men siết tiêu chuẩn của từng loại như sau.
| M6・Bu-lông lục giác có bích | 11.8 Nm |
| M6・Bu-lông đầu cap (cap bolt) | 9.8 Nm |
| M6・Bu-lông lục giác thường | 9.8 Nm |
※ Tùy theo nhà sản xuất mà giá trị có thể khác nhau.
Tại sao cùng một kích thước mà mô-men siết lại khác nhau?
Với những bu-lông có cùng đường kính và cùng chiều dài, lực siết trục (lực kẹp) để cố định ren về bản chất là giống nhau.
Vậy mà mô-men siết lại khác nhau là vì cờ lê lực không thể đo trực tiếp lực siết trục.
Nó sẽ đo luôn cả ma sát (lực cản) phát sinh trong quá trình siết nữa.
moto rockmanNếu muốn đo chính xác lực siết trục thì phải dùng “thiết bị đo lực trục”.
Tuy nhiên thiết bị này rất đắt tiền. Hơn nữa nó cũng không phải là dụng cụ dùng tiện lợi như công cụ sửa xe thông thường. Mất nhiều thời gian nên gần như không thực tế đối với việc bảo dưỡng xe máy.
Giải thích hơi cực đoan một chút nhé.
A, B và C đều có phần thân ren cùng kích thước, nên về cơ bản sẽ đạt được cùng lực siết trục với cùng lượng ren được vặn vào.
Giả sử cần đúng 10 vòng để đạt lực siết cần thiết.
Với B và C, khi siết ở mức 9.8Nm thì sẽ đạt đủ 10 vòng.
Nhưng với A, ở mức 9.8Nm thì mới chỉ quay được 9 vòng thôi.
Phải đến 11.8Nm thì A mới đạt đủ 10 vòng như yêu cầu.
Cờ lê lực được khuyên dùng
Dù không thể đo trực tiếp lực siết trục, cờ lê lực vẫn là dụng cụ bắt buộc để kiểm soát mô-men siết.
Nếu bạn vẫn chưa có chiếc nào, tôi khuyên dùng mẫu MTQL70N của Tohnichi.
Vì hỗ trợ các kích thước M6, M8 và M10 nên bản thân nhà sản xuất cũng định hướng đây là mẫu phù hợp cho xe máy.
Nếu là chiếc cờ lê lực đầu tiên, tôi nghĩ đây là lựa chọn rất đáng cân nhắc.
moto rockmanTại Tokyo Motor Show 2017, Tohnichi đã giới thiệu JIXY — một thiết bị đo lực siết trục có hình dạng như cờ lê lực. Biết đâu vài năm nữa, trong hộp đồ nghề của chúng ta, cờ lê lực sẽ được thay thế bằng thiết bị đo lực trục cũng nên.
