Trước đây tôi từng nhận được một câu hỏi như thế này.
“Khi mua má phanh mới, nhân viên cửa hàng thường nói: ‘Hãy cẩn thận cho đến khi má phanh ăn đều.’
Ý của họ là phải để má phanh và đĩa phanh thích nghi với nhau đúng không?
Nhưng trong đua endurance, dù thay đĩa hay thay má phanh giữa chừng thì cũng đâu có thời gian để rà phanh.
Tôi thấy họ vừa thay xong là chạy hết tốc lực ngay lập tức.
Nếu vậy thì chẳng phải việc rà má phanh là không cần thiết sao?”
Ồ, đây đúng là một câu hỏi cực kỳ hay.
Vậy thì chúng ta hãy giải thích từng bước nhé.
Khi chạy phố, việc rà má phanh là bắt buộc!
Trước tiên, nói luôn kết luận nhé: Việc rà má phanh mới là cần thiết.
Lý do là vì sau thời gian dài sử dụng, đĩa phanh sẽ bị mòn và biến dạng nhẹ.
Vì vậy khi lắp má phanh mới vào, bề mặt sẽ chưa thể khớp hoàn toàn.
Khoảng thời gian để hai bề mặt khớp lại với nhau chính là quá trình gọi là “bed-in” hay “rà phanh”.
Điều này đúng ngay cả với xe đua.
Tuy nhiên, trong đua xe lại tồn tại một lý do khiến việc rà phanh gần như không cần thiết.
Tại sao trong đua endurance lại không rà má phanh?
Có 2 lý do khiến các đội đua endurance không thực hiện rà má phanh trong lúc thi đấu.
- 1. Vì họ không thay má phanh.
-
Ngay từ đầu, trong giải Suzuka 8 Hours người ta hầu như không thay má phanh.
Má phanh dành cho endurance có độ dày rất lớn, nên với một chặng đua kéo dài 8 tiếng thì không cần phải thay. - 2. Vì đĩa phanh chưa bị mòn.
-
Trong đua endurance, khi thay lốp người ta cũng thay luôn cả đĩa phanh.
Nói chính xác hơn thì họ thay nguyên cả bánh xe đã được lắp sẵn lốp và đĩa phanh.Và chu kỳ thay lý tưởng là khoảng 1 lần mỗi giờ.
Dù có phanh gắt liên tục thế nào đi nữa thì trong khoảng 1 giờ, đĩa phanh hầu như cũng chưa bị mòn đáng kể.Hơn nữa, đĩa được thay vào vẫn là cùng một thông số như trước,
nên trạng thái tiếp xúc với má phanh gần như không thay đổi.
Vậy còn đua endurance 24 giờ thì sao?
Khi là các giải endurance 24 giờ như Le Mans hay Bol d’Or thì dĩ nhiên má phanh cũng phải được thay.
Trên thực tế, người ta thay cả cụm cùm phanh luôn.
Vì má phanh đột ngột quay trở lại độ dày ban đầu nên cảm giác phanh thay đổi là điều tất nhiên.
Tuy nhiên, vì đĩa phanh cũng được thay cùng lúc nên cả hai bên đều không có hiện tượng mòn lệch.
Về mặt lý thuyết, trạng thái sẽ trở lại giống như lúc xuất phát ban đầu.
Vì vậy, trong lúc đua không cần phải thực hiện quá trình rà má phanh.
Tuy nhiên cũng không phải là hoàn toàn không làm gì.
Không ai lấy má phanh mới tinh ra dùng ngay trong cuộc đua chính thức cả.
Trong các buổi chạy thử, họ sẽ thực hiện quá trình làm quen và ổn định má phanh trước.
Công đoạn này được gọi là “burn-in”, thường chỉ mất khoảng 2 vòng chạy.
Nó khá giống với việc “bóc lớp da” của lốp mới vậy.
