Bu-lông titan không phải “món ăn”! Đem đi nung nóng là hành động rất nguy hiểm.

Ở Nhật có những người muốn tạo màu cháy cầu vồng trên bu-lông titan giống như pô xe.
Ngoài ra còn có người đăng cả video hướng dẫn cách tạo màu cháy lên YouTube nữa.
Nhưng tôi nói thẳng luôn: Dùng đèn khò hay bếp để nung bu-lông titan chính là hành động “giết chết” chiếc bu-lông đó.
Tuyệt đối đừng làm theo.

Tưởng là “tôi cứng”, nhưng thực tế lại thành “ủ mềm”.

Việc dùng đèn khò hay bếp để nung nóng rồi để nguội tự nhiên thực chất là một quá trình gọi là “ủ mềm” (annealing).
Khi cấu trúc kim loại bị nung nóng rồi nguội dần một cách chậm rãi, nó sẽ tái cấu trúc về trạng thái ổn định hơn.

Nghe chữ “ổn định” thì có vẻ tốt, nhưng thực tế lại khiến kim loại trở nên mềm hơn.
Nói đơn giản thì, cấu trúc vốn đang cứng chắc bị “tháo lỏng”, trở nên mềm nhũn hơn.

Ngoài ra còn một vấn đề nữa: Titan ở nhiệt độ cao sẽ hấp thụ oxy trong không khí cực mạnh, dẫn đến hiện tượng gọi là “giòn oxy” (oxygen embrittlement).

moto rockman

“Quenching” (tôi cứng) là quá trình sau khi nung nóng sẽ làm nguội thật nhanh trong thời gian ngắn.
Công đoạn này giúp kim loại trở nên cứng và bền hơn.

Nhiệt độ tạo màu và nhiệt độ làm thay đổi cấu trúc kim loại.

Nhiệt độ bắt đầu xuất hiện màu cháy: khoảng từ 400℃～
Nhiệt độ tạo ra màu xanh rõ nét: khoảng từ 600℃～
Nhiệt độ làm thay đổi cấu trúc titan: khoảng từ 980℃～

Từ lúc bắt đầu xuất hiện màu xanh cho đến khi cấu trúc kim loại bắt đầu biến đổi vẫn còn khoảng cách hơn 300℃.
Vì vậy, nếu dừng gia nhiệt trong khoảng đó thì có lẽ sẽ chưa đến mức nghiêm trọng.

Nhưng!
Ngọn lửa của đèn khò có thể đạt tới 1.500℃.
Chỉ trong chớp mắt là đã vượt qua giới hạn an toàn rồi.
Quả thật việc kiểm soát nhiệt độ đối với người không chuyên là rất khó.

moto rockman

Những con số ở trên chỉ là kiến thức mang tính tổng quát (lý thuyết trên giấy tờ) mà thôi. Tùy điều kiện thực tế, có trường hợp cấu trúc kim loại bị phá vỡ ở nhiệt độ thấp hơn, hoặc ngược lại cũng có thể xảy ra. Dù thế nào đi nữa, tôi vẫn không khuyến khích người không chuyên tự xử lý nhiệt cho titan.

Vậy còn màu cháy trên pô titan thì sao?

Vậy tại sao pô titan có màu cháy mà lại không thành vấn đề?
Câu trả lời có 3 lý do.

① Vì được làm từ titan nguyên chất

Trong khi bu-lông titan thường dùng hợp kim Ti-6Al-4V, thì pô xe lại được làm từ titan nguyên chất (※).
Vì không chứa các nguyên tố pha trộn khác, nên ngay cả khi cấu trúc kim loại bị phá vỡ do nhiệt, nó vẫn có thể tái cấu trúc gần với trạng thái ban đầu hơn.

② Vì pô xe không yêu cầu độ bền kết cấu quá cao.

Giả sử độ bền có bị giảm đi thì bản thân pô xe cũng không yêu cầu độ cứng quá cao.
Ngay từ đầu, nó vốn đã được làm từ vật liệu có độ bền không quá lớn rồi.

③ Vì đó là sản phẩm do các hãng chuyên làm pô chế tạo.

Đó là sản phẩm được chế tạo bởi những người chuyên nghiệp trong lĩnh vực làm pô, với đầy đủ môi trường và quy trình chuyên dụng để sản xuất pô xe.
Hoàn toàn khác với việc người không chuyên dùng đèn khò thủ công.

moto rockman

Trước đây, pô titan thường được làm từ “Titan nguyên chất cấp 2” hoặc vật liệu tương đương. Nhưng gần đây, hợp kim titan cũng bắt đầu được sử dụng nhiều hơn.